Als je een beetje interesse hebt in geschiedenis, en dan vooral die van Sevilla en Spanje, dan vind je het misschien ook wel leuk om wat over Miguel de Cervantes te lezen en te ontdekken. Deze man is namelijk een heel belangrijk figuur geweest in de geschiedenis van Sevilla, en zonder alle informatie die we terug kunnen vinden in zijn boek Don Quixote, hadden we heel veel van de geschiedenis van de stad misschien helemaal niet geweten. Dat is dus best bijzonder om te bedenken dat we zover terug de tijd in kunnen kijken doordat een man de geschiedenis van 400 jaar geleden heeft gedocumenteerd. Vroeger, in de tijd van Cervantes, heeft hij door de provincie heen door elf steden gereisd. Er bestaat dus nu ook de Cervantesroute waardoor je de mogelijkheid hebt om in zijn voetsporen te treden en is een uitstekende manier om het rijke erfgoed te ontdekken van de Sevilliaanse steden die hij bezocht als officier van de koning en zijn koninklijke schatkist. Een schat die dus ook bewaard is gebleven in de stukken die hij heeft geschreven.
Wie is Miguel de Cervantes?
Miguel de Cervantes, geboren in 1547 en overleden in 1616, was een Spaanse romanschrijver, toneelschrijver en poëet, de schrijver van Don Quixote (geschreven tussen 1605 en 1615) en de belangrijkste en meest gevierde figuur uit de Spaanse literatuur. Zijn roman, Don Quixote, is vertaald, geheel of gedeeltelijk, in meer dan 60 talen. Dat is echt enorm veel, en dat zegt ook echt wat over het belang van dit stuk gedocumenteerde geschiedenis. Er worden vandaag de dag nog steeds regelmatig verschillende edities gedrukt en er wordt over zijn werk sinds de 18e eeuw kritisch gediscussieerd. De figuren Don Quixote en Sancho Panza zijn door hun grote aanwezigheid in kunst, theater en film waarschijnlijk de bekendste personages uit de wereldliteratuur. Cervantes hield ervan om te experimenteren met schrijven. Hij probeerde bijna alle belangrijke literaire genres, behalve het heldendicht. Ook schreef hij korte verhalen, waarin hij erg goed was. Zijn bundel Novelas ejemplares (Voorbeeldige Verhalen, 1613) bestaat uit verschillende verhalen die bijna net zo sterk en bijzonder zijn als Don Quixote, maar dan in een kortere vorm.
Cervantes werd best dicht bij Madrid geboren. Zo’n 32 kilometer van die grote stad vandaan. Ze zeggen dat hij op 29 september is geboren, de dag van San Miguel, dus dat zou eventueel zijn naam kunnen verklaren. Wat wel zeker is, is dat hij op 9 oktober werd gedoopt, en hij was de vierde in een gezin van zeven kinderen. Zijn vader was een barbier-chirurg, maar verder is er helaas niet al te veel bekend over Cervantes zijn jonge jaren. In tegenstelling tot veel andere Spaanse schrijvers uit zijn tijd, die vaak van eenvoudige afkomst waren, ging Miguel de Cervantes waarschijnlijk niet naar de universiteit. Wel weten we dat hij op een gegeven moment een echte liefhebber van boeken werd. In 1569 werd hij genoemd door Juan López de Hoyos, het hoofd van een gemeentelijke school in Madrid. Deze leraar, die bekend stond om zijn moderne ideeën, noemde Cervantes zijn “geliefde leerling”. Cervantes was toen 21 jaar. Als dit inderdaad dezelfde Cervantes was, dan moet hij ofwel leerling-leraar zijn geweest op de school, of er eerder les hebben gehad. Rond diezelfde tijd verscheen ook zijn eerste gedicht in druk.
De bijzondere band tussen Cervantes en Sevilla
Op 10 januari 1588 besloot Miguel de Cervantes zich in Sevilla te vestigen. Vanuit de stad reisde hij door verschillende dorpen en steden in de provincie, zoals Carmona, Écija en Marchena. Daar kocht hij producten in, zoals olijven, olie, tarwe en gerst. Hij deed dit als commissaris van bevoorrading voor de schepen van de koning. Dat was niet altijd zonder problemen: toen hij ook goederen van de kerk in beslag nam, werd hij zelfs geëxcommuniceerd, oftewel officieel buitengesloten uit de kerk, door het aartsbisdom van Sevilla. In 1594 kreeg hij een andere baan, namelijk als belastinginner. Hij moest achterstallige belastingen ophalen, vooral om de dure oorlogen van Spanje te kunnen financieren. Dit was een moeilijke taak, want veel mensen wilden of konden niet betalen. Tijdens een reis naar het Koninkrijk Granada moest hij enorme bedragen innen, maar een groot deel kreeg hij nooit binnen. Toen de rekeningen later niet bleken te kloppen, werd Cervantes verantwoordelijk gehouden voor het geld wat hij niet heeft kunnen innen, en dus tekortkwam. In 1597 belandde hij daardoor enkele maanden in de Koninklijke Gevangenis van Sevilla. Volgens het voorwoord van zijn beroemdste werk, Don Quichot de la Mancha, is juist in die gevangenis het idee voor het verhaal ontstaan. Het is niet helemaal duidelijk of hij daar echt begon te schrijven, of alleen het plan bedacht. Hoe dan ook: zijn moeilijke tijd in Sevilla en de gevangenis werden een keerpunt in zijn leven en in de wereldliteratuur.
De gevangenis van Sevilla
In het hart van Sevilla, aan de bekende straat Sierpes, bevond zich vroeger de Koninklijke Gevangenis (Cárcel Real). De oorsprong van deze plek gaat terug tot de 13e eeuw, toen koning Ferdinand III de stad heroverde en herverdeelde. Eeuwenlang was dit gebouw een plek waar gevangenen hun straf uitzaten, maar het kreeg vooral bekendheid doordat niemand minder dan Miguel de Cervantes hier enige tijd gevangen zat. Volgens de overlevering begon hij juist hier met het schrijven van wat later de belangrijkste roman uit de Spaanse literatuur zou worden: Don Quichot van La Mancha. Cervantes was echter niet de enige beroemde gevangene. In dezelfde cellen zaten ook andere grote namen uit de Spaanse Gouden Eeuw, zoals de schrijver Mateo Alemán, de schilder en beeldhouwer Alonso Cano, de beeldhouwer Martínez Montañés en de klokkenmaker Bartolomé Morel. Deze kunstenaars en schrijvers, die later bekend zouden worden als grootheden, deelden ooit hetzelfde lot: een verblijf achter de tralies van de Cárcel Real. Het maakt de gevangenis tot een plek die niet alleen een duister verleden had, maar ook een bron van inspiratie en geschiedenis is geworden.
In de 19e eeuw werd de gevangenis uiteindelijk gesloopt, en het terrein kreeg daarna verschillende bestemmingen en eigenaren. Tegenwoordig staat op deze plek de taverne Entrecárceles, waar bezoekers zich nauwelijks nog kunnen voorstellen dat hier ooit cellen stonden. Toch wordt de herinnering levend gehouden. Een gedenkplaat uit 1905 en een keramische plaat uit 1984 vertellen het verhaal van dit bijzondere gebouw en de mensen die er verbleven. Aan de achterkant van het gebouw staat trouwens een standbeeld van Cervantes, als eerbetoon aan de schrijver die juist in gevangenschap de eerste regels van zijn meesterwerk op papier zou hebben gezet. Zo is er in Sevilla op bijna elke straathoek een stukje geschiedenis terug te vinden. De Cárcel Real is daar een heel mooi voorbeeld van: een plek waar pijn en creativiteit samenkwamen en waar Cervantes de eerste stappen zette naar zijn wereldberoemde roman.
Sevilla in Cervantes’ werken
Als je vandaag door Sevilla loopt, kun je nog steeds plekken zien die met Miguel de Cervantes te maken hebben. De bekendste is de Calle Sierpes, een drukke winkelstraat in het centrum. Hier stond vroeger de Cárcel Real, de gevangenis waar Cervantes een tijd opgesloten zat. De gevangenis is er niet meer, maar je vindt er nu wel gedenkplaten en een standbeeld die aan Cervantes herinneren. Ook in de wijk Triana, aan de overkant van de rivier de Guadalquivir, kom je sporen van hem tegen. Triana was in zijn tijd een buurt vol arbeiders, pottenbakkers en vissers. Het drukke straatleven daar heeft Cervantes waarschijnlijk geïnspireerd en dat zie je terug in zijn verhalen. Als je door de smalle straatjes en langs de pleinen loopt, kun je je goed voorstellen hoe dat er toen uitgezien moet hebben. Daarnaast zijn er nog andere plekken waar Cervantes waarschijnlijk zelf geweest is, zoals de Iglesia de Santa Ana en oude tavernes waar mensen samenkwamen. Het zijn allemaal plekken waar hij het dagelijks leven van dichtbij kon meemaken. Een wandeling langs deze locaties voelt bijna alsof je door de wereld van Cervantes zelf loopt. Zo ontdek je niet alleen meer over zijn leven, maar ook over de stad Sevilla en haar geschiedenis. Het is een leuke manier om de stad te leren kennen en tegelijk iets mee te krijgen van de man die een van de beroemdste boeken ter wereld schreef.
Cervantes en de band met Triana
Cervantes had een speciale band met Triana, de levendige volkswijk aan de overkant van de rivier de Guadalquivir. In de 16e eeuw was dit een buurt waar vooral gewone mensen woonden: pottenbakkers, vissers, ambachtslieden en artiesten. Het was er altijd druk en levendig, met volle tavernes, oftewel barren, markten en smalle straatjes waar iedereen elkaar kende. Precies dat straatleven heeft Cervantes waarschijnlijk geïnspireerd bij het schrijven van zijn verhalen. Hij was een schrijver die oog had voor de gewone mensen, en Triana gaf hem de perfecte voorbeelden om uit het echte leven te halen. De rivier de Guadalquivir speelde hierbij ook een belangrijke rol. Het was de plek waar schepen vertrokken richting de Nieuwe Wereld en waar handelaren, zeelieden en avonturiers samenkwamen. Triana had daardoor een open en internationale sfeer, waar mensen met allerlei achtergronden elkaar ontmoetten. Voor Cervantes moet dat een bron van ideeën en verhalen zijn geweest. Hoewel we dat natuurlijk niet met alle zekerheid kunnen zeggen, zou dat wel zo geweest kunnen zijn. Wat Triana zo bijzonder maakt, is dat je die oude ziel vandaag de dag nog steeds voelt. Als je door de wijk loopt, langs de Iglesia de Santa Ana of de kades van de rivier, kun je je goed voorstellen hoe Cervantes hier rondliep en inspiratie opdeed.
Waarom Cervantes in Sevilla nog altijd leeft
Cervantes is al eeuwen geleden gestorven, maar in Sevilla leeft hij nog steeds voort. Zijn naam en verhalen kom je overal in de stad tegen: op pleinen, in straatjes en bij gedenkplaten. Voor de inwoners is hij niet alleen een beroemde schrijver, maar ook een stukje van hun eigen geschiedenis. Voor toeristen maakt dat Sevilla extra bijzonder, omdat je hier niet alleen de mooie gebouwen en pleinen ziet, maar ook het gevoel krijgt dat je midden in een levend verhaal staat. Sevilla is trots op Cervantes, en door de stad te verkennen ontdek je zelf waarom zijn geest hier nog altijd aanwezig is. Veel mensen zullen de naam vast en zeker ook kennen, dus hier in Sevilla heb je de perfecte mogelijkheid om in zijn voetsporen te treden en op ontdekkingsreis te gaan over Miguel de Cervantes. Hoewel de gevangenis een hele poos geleden al is gesloopt, fietsen we wel dicht langs waar het gebouw origineel al die tijd geleden heeft gestaan. Dat is prachtig om bijvoorbeeld ook op eigen gelegenheid een kijkje te nemen!
Kom je ook een tour met ons doen?
Mocht je het nou superleuk vinden om de stad te ontdekken en ben je gek op geschiedenis? Meld je dan snel aan bij ons om jouw fietstour te boeken! Wij hebben geweldige gidsen die je het liefst de hele dag vermaken met verhalen en geschiedenis over de hele stad. Een ding is zeker; jij zult je bij ons zeker niet vervelen. We gaan dus ook op twee wielen met een groep of privé de stad verkennen, en zo komen jouw Sevillaanse dromen tot leven!
Contact:
Adres: Calle Alcalde Isacio Contreras 1, Sevilla
Website: www.atdspain.com
Instagram: @atd.spain
TikTok: @ATD.spain
Facebook: Andalucia Tours and Discovery
